Epilepsie bij de hond

Epilepsie is een neurologische aandoening waarbij de hond aanvallen ofwel insulten heeft. Het kan het beste worden vergelijken met kortsluiting, die zich tijdelijk voordoet bij een overbelasting van (een deel van) de hersenen van de hond.

Oorzaken epilepsie

Globaal gezien zijn er twee soorten epilepsie, namelijk primaire epilepsie en secundaire epilepsie.

Primaire epilepsie

Primaire epilepsie komt het meeste voor bij de hond. Bij deze vorm is er geen onderliggende oorzaak te vinden. Primaire epilepsie komt vaak naar voren bij honden tussen de leeftijd van 6 maanden en 5 jaar. De aanvallen zien er vaak hetzelfde uit en buiten deze aanvallen om gedraagt de hond zich normaal en gezond.

Secundaire epilepsie

Secundaire epilepsie is een vorm van epilepsie waarbij een oorzaak aangetoond kan worden. Deze afwijkingen kunnen aangeboren zijn of later zijn ontstaan door bijvoorbeeld een tumor, bloeding, trauma. Ook kunnen aandoeningen zoals ernstige lever- en nieraandoeningen, hersenaandoeningen of vergiftigingen zorgen voor secundaire epilepsie. In principe kunnen dieren van alle leeftijden last van secundaire epilepsie krijgen, maar gezien de onderliggende oorzaken zien we het vaker bij honden op latere leeftijd.

Symptomen van epilepsie

Epileptische aanvallen komen voor in 3 fasen.

Fase 1 – voor de aanval:
Ook wel ‘aura’ genoemd. Deze fase wordt door veel eigenaren gemist, omdat het heel subtiel is. De hond kan rustiger zijn dan normaal of juist onrustiger. De meesten worden wat aanhaliger. Ook kunnen ze een verdwaasde blik in de ogen hebben. De fase kan seconden duren, maar ook dagenlang.

Fase 2 – tijdens de aanval:
De toeval zelf, ook wel ‘ictus’ genoemd. Deze fase kan enkele minuten duren, en ziet er heel eng en alarmerend uit. U kunt het volgende zien:

  • omvallen en het verlies van bewustzijn
  • zeer krampachtig, de hele hond wordt stijf. Vaak trappen ze met de poten.
  • klapperen met de kaken (let op, de hond kan, onbewust, hard bijten!)
  • schuim rond de bek
  • verlies van urine en/of ontlasting
  • schreeuwen, gillen, janken of piepen

Als uw hond zich in deze fase bevindt, is het zaak om direct alle prikkels weg te nemen (licht uit, tv/radio uit, niet praten, deken over het kopje. Nogmaals, pas op bij de kaken). Schuif meubels aan de kant zodat uw hond zich niet bezeerd. Raak de hond niet aan, iedere prikkel is teveel. Dien onder geen beding medicatie toe via de bek.

Maak aantekeningen of film het insult.

Als de aanval langer duurt dan 2 minuten, is er direct medicatie nodig. Als de hond al bekend is met epilepsie heeft de eigenaar dit vaak in huis. Dit moet rectaal worden toegediend. Neem altijd direct contact op met een dierenarts.

Fase 3 – na de aanval:
De ‘post-ictale’ fase. Deze fase vinden de meeste eigenaren het vervelendst. Dit kan seconden tot dagen duren. De hond is onrustig, pieperig, zeer hongerig, en herkent de eigenaar niet. Dit veroorzaakt bij sommige honden angst voor de eigenaar. Het komt over alsof de hond rondloopt in een nachtmerrie. De hond kan door de angst ook agressief reageren.

Als alle fases voorbij zijn, herinnert de hond zich er niets meer van.

Diagnose van epilepsie

Hoe we epilepsie diagnosticeren, hangt deels af van de leeftijd waarop de hond dit laat zien. We beginnen echter altijd met een uitgebreid bloedonderzoek. Soms kan een primaire aandoening (bijvoorbeeld een levershunt) epilepsie veroorzaken. Als hier geen duidelijke uitslagen uit komen, zal u worden doorgestuurd naar een neurologisch specialist. Vaak wordt hier een MRI-scan aangeraden.

Behandeling epilepsie

Als de epilepsie geen secundaire klacht is van een andere aandoening, wordt er in overleg gestart met medicatie tegen epilepsie, bijvoorbeeld Pexion of Phenobarbital. Dit zal de aanvallen helpen verminderen. Is het wel een secundaire klacht? Dan gaan we uiteraard de primaire oorzaak behandelen voor zover mogelijk.

Prognose

De prognose voor honden met epilepsie is verschillend. Mits de aanvallen kunnen worden verminderd en de hond een goede kwaliteit van leven heeft kunnen zij hier goed oud mee worden. Het is echter zo dat sommige honden niet goed onder controle te krijgen zijn en met grote regelmaat insulten blijven houden. Ook kan het zijn dat de hond zó veel last heeft van de laatste fase, dat de kwaliteit van leven aanzienlijk verminderd wordt. Euthanasie is in sommige gevallen de enige en eerlijkste optie voor het dier.

Wanneer is een epileptische aanval een spoedgeval?

Wanneer spreken we bij een epileptische aanval van een spoedgeval en moet er zo snel mogelijk door een dierenarts ingegrepen worden?

  • Als de hond meer dan 3 aanvallen binnen 24 uur heeft
  • Als een aanval onafgebroken langer dan 10 minuten duurt

Als een aanval langer dan 2 minuten duurt kunt u als eigenaar zelf de eerste hulp bieden door het rectaal toedienen van valium (vaak verkrijgbaar als Stesolid). Indien de hond hier niet snel op reageert neem dan met spoed contact op met de dierenarts.